Jeen Helmantel (2003)
Kaartdigitalisatie
De ontwikkeling van dxf->svg converter "Mutatis" en kaartgeneralisatie
Master's thesis, Rijksuniversiteit Groningen.
[ Paper (PDF, 703 kb) ]

Inleiding

Al eeuwenlang worden geografische kaarten gemaakt en gebruikt, zo is een kaart van klei met daarop het noorden van Mesopotamië gevonden, die gemaakt is rond 3800 voor Christus. De oudste gevonden wereldkaart, uit de zesde of vijfde eeuw voor Christus, is van Babylonische afkomst. Geografische kaarten zijn op vele verschillende manieren gemaakt van perkament of papier tot houtsnijwerk of kopergravure of als decoratie op bijvoorbeeld tafels. In 1453 liet de Turkse sultan Mohammed II zelfs een kaart overzetten op tapijt om deze te vereeuwigen. Naast het gebruik als decoratie werden kaarten ook gebruikt als oriëntatiemiddel en als studiemateriaal.

Dankzij de hedendaagse elektronische media zijn de mogelijkheden wat betreft kaartgebruik toegenomen, te denken valt bijvoorbeeld aan het gebruik van kaarten in autonavigatiesystemen. Daarnaast kunnen kaarten via internet aan een breed publiek getoond worden, deze moeten dan eerst wel gedigitaliseerd worden en dat kan gebeuren door een cartograaf, maar ook door leken door middel van een converter.

Aangezien ik tijdens mijn stage bij Platform GRAS (Groningen Architectuur en Stedenbouw) het maken van een digitale kaart ter ondersteuning van een digitale architectuurgids als opdracht had, heb ik besloten hier verder onderzoek naar te doen. Hieruit is een programma ontstaan, Mutatis, die naast het converteren ook verschillende mogelijkheden biedt om kaarten te generaliseren, waardoor de bestandsgrootte beperkt kan worden.

Deze scriptie heeft de volgende opbouw. Naast een uitgebreidere inleiding op het onderwerp komt in hoofdstuk 1 het verschil tussen raster- en vectorbeelden aan de orde, als ook een toelichting op de vectorformaten Autocad DXF en SVG, met enkele toepassingsvoorbeelden van laatstgenoemde. Aangezien SVG een op XML gebaseerde taal is, wordt ook deze metataal kort geïntroduceerd.

Vervolgens begint hoofdstuk 2 met een uitleg over de Grootschalige Basis Kaart Nederland, de standaard waarop de in dit onderzoek gebruikte DXF-bestanden zijn gebaseerd, om daarna voorbeelden van raster naar vector en vector naar vector converters te bespreken en af te sluiten met de eigen converter, Mutatis.

Hoofdstuk 3 en 4 tonen de tijdens het onderzoek naar voren gekomen problemen, respectievelijk de bestandsgrootte en de kleurvlakken, en de mogelijke oplossingen. Als dit alles besproken is wordt er afgesloten met de conclusie en een aanbeveling voor vervolgonderzoek die te vinden zijn in hoofdstuk 5.