Portabiliteit

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. PostScript
  3. PDF: Portable Document Format

Inleiding

Documenten zijn vaak alleen te bekijken met de software waarmee ze zijn gemaakt. Dit geldt met name voor toepassingen die gebruikt worden onder Windows, zoals PowerPoint, of op de Macintosh. Wil je dat je PowerPoint-presentatie bekeken wordt op een andere computer, dan moet je er zeker van zijn dat: Linux Bedenk dat niet iedereen vanzelfsprekend Windows95 gebruikt. Veel PC-bezitters kiezen voor het superieure Linux. Ook niet iedereen die Windows95 gebruikt is bereid veel geld neer te tellen voor Microsoft Office. En is dat wel het geval, dan kun je er nog niet zeker van zijn dat een document dat jij maakt met PowerPoint ook in de andere versie van PowerPoint gebruikt kan worden.

Er zijn verschillende oplossingen voor dit probleem.

Ten eerste kun je documenten van tekst en grafiek maken met LaTeX. LaTeX-documenten zijn onafhankelijk van de software waarmee ze gemaakt zijn, en zien er toch op elk platform (machine + besturingssysteem) hetzelfde uit, en de mogelijkheden van LaTeX stijgen ver uit boven die van een tekstverwerker zoals Word97. Software voor het werken met LaTeX is voor elk platform gratis beschikbaar.

Een andere mogelijkheid is een document om te zetten in een formaat dat onafhankelijk is van platform of dure software. Een voorbeeld is HTML, maar de mogelijkheden van HTML zijn beperkt. Bovendien is het resultaat van de opmaak afhankelijk van de browser en het besturingssysteem dat wordt gebruikt om het bestand te bekijken. Twee bestandsformaten die deze nadelen niet hebben worden hieronder verder besproken: PostScript en PDF.

PostScript

Ghostscript PostScript is een krachtige programmeertaal, bedoeld voor tekstuele en grafische pagina-opmaak. PostScript is aanvankelijk door Adobe ontwikkeld voor gebruik in printers. Maar tegenwoordig zijn er ook programma's waarmee je PostScript-documenten op een computer kunt bekijken en kunt afdrukken op een goedkope matrixprinter. Het bekendste programma is Ghostscript dat voor elk platform gratis beschikbaar is.

PostScript is een programmeertaal die eenvoudig is te leren. Met een klein beetje ervaring kun je elke denkbare grafiek direct in PostScript coderen.

Er zijn ook veel programma's die hun uitvoer kunnen opslaan als een PostScript-bestand. Deze bestanden zijn meestal niet bedoeld om verder bewerkt te worden.

Windows95

Van elke applicatie die werkt onder Windows95 en waarvan de documenten geprint kunnen worden, kan de uitvoer worden opgeslagen als PostScript. Om dit te doen moet je een PostScript-printerdriver gebruiken, en de uitvoer van een printopdracht niet naar de printer sturen, maar opslaan in een bestand.

Installatie

In Windows95, open het venster met de printerdrivers. Is er geen PostScript-printerdriver aanwezig, dan zul je er een moeten installeren. Werk je niet op je eigen PC, dan is dit een klusje voor de systeembeheerder.

Het printer-installatieprogramma van Windows95 biedt een ruime keus aan printers, waaronder verschillende PostScript-printers. Deze zijn echter geen van alle geschikt voor ons doel, omdat al deze drivers PostScript genereren waaraan specifieke code voor die printer is toegevoegd (sommige printerdrivers meer dan andere). Bovendien genereren de PostScript-drivers van Microsoft nogal wat fouten.

Het beste is een algemene PostScript-printerdriver te gebruiken die je kunt downloaden van Adobe:

De printerdriver komt als een programma dat zichzelf uitpakt in C:\Temp\Adobe\4.2.4cd (afhankelijk van de huidige versie). De driver komt met een standaard setup voor een zwart/wit PostScript-printer. Maar er is geen enkel bezwaar tegen het gebruik van kleur. Ga naar de installatie-directory van Adobe's printerdriver, en doe het volgende:

  1. Kopieer het bestand defprtr2.ppd naar colprtr2.ppd
  2. Open de kopie met een editor, en maak de volgende veranderingen:
Start daarna het setup-programma.

Het setup-programma wijst zich grotendeels vanzelf, maar op een aantal dingen moet je letten.

Kies de kleurenprinter:

Kies voor een lokale printer, en voor een bestand in plaats van een printerpoort :

Uiteindelijk kom je bij een venster waarin je een aantal instellingen van de printer kunt aanpassen. Onder het tabblad PostScript moet je PostScript Output Format wijzigen in optimize for portability:

Klik vervolgens op Advanced en unselect Send CTRL+D before job en Send CTRL+D after job.

Sluit het installatieprogramma af. De setup-directory C:\Temp\Adobe\4.2.4cd kan verwijderd worden.

Dat was alles... bijna. Voordat alles goed werkt rest er nog één lastig klusje: er moet een binair bestand worden bewerkt.

Een vervelende eigenschap van Adobe's PostScript-driver is dat de PostScript-bestanden die het maakt commando's bevatten die tussen de pagina's door nutteloze informatie uitspugen. In sommige situaties gaat deze informatie naar de printer, waardoor er voor elke geprinte pagina een extra pagina wordt gedrukt met geen andere informatie dan ``dit was pagina 1'', en dergelijke. Om dit te voorkomen moet er, zoals gezegd, een binair bestand bewerkt worden.

Het volgende bestand moet bewerkt worden:
    C:\Windows\System\Adobeps4.drv
Doe dit met een editor die niet zomaar bestanden verandert, zoals het afbreken van lange regels, het toevoegen van een ``einde regel'' of ``einde bestand'', en dergelijke. Het bestand mag niet van omvang veranderen, en er mogen geen stukken in verplaatst worden. (Maak een back-up).

Er moeten twee dingen veranderd worden:

  1. Zoek naar deze tekst:
      statusdict begin (%%[ ProductName: ) print product print ( ]%%)= flush end
    Verander de eerste letter in een procent-teken (dus niet tussenvoegen):
      %tatusdict begin (%%[ ProductName: ) print product print ( ]%%)= flush end
  2. Zoek naar deze tekst:
      = flush
    Verander in:
      pop
    De tekst komt een aantal malen in het bestand voor, verander ze allemaal.
    Let op: de vervangtekst is korter dan het origineel. Dit betekent dat je het moet aanvullen met spaties, het bestand mag immers niet kleiner worden.

En dat was het.

Gebruik

Om een document vanuit Windows95 om te zetten in een PostScript-bestand ga je als volgt te werkt (aangenomen dat de printerdriver correct is geïnstalleerd, zoals in het vorige gedeelte is beschreven):

  1. Selecteer in een applicatie uit het menu Bestanden de optie Printen.
  2. Kies als printer de PostScript-printer.
  3. Maak eventueel laatste veranderingen in de instellingen van de printerdriver, zoals het PostScript output format:
    PostScript (optimize for portability - ADSC) (default in boven beschreven configuratie)
    Dit is voor documenten die één of meerdere pagina's beschrijven.
    Encapsulated PostScript (EPS)
    Dit is voor documenten die slechts één afbeelding beschrijven. Een EPS-bestand is bestemd voor een figuur dat in een ander document opgenomen moet worden. Het kan geen kwaad ook andere documenten die slechts één pagina beschrijven op te slaan als EPS.
  4. Kies print. Er wordt nu gevraagd een bestandsnaam op te geven. Geef een naam met de extensie .ps (of .eps voor Encapsulated PostScript).
    In sommige gevallen wordt het bestand bewaard met een dubbele extensie: .ps.prn (de makers van Windows95 zijn een beetje dom). Verwijder die extra .prn

PDF Portable Document Format

PDF combineert de grafische kwaliteit en portabiliteit van PostScript met interactief gebruik van documenten. PDF-documenten bieden interactie door het gebruik van hyperlinks, zowel naar andere gedeeltes van het document als naar andere documenten, lokaal of op het Internet. PDF ondersteunt invulformulieren, die je kent van Web-pagina's. PDF kan animaties bevatten, geluiden, en meer. Heel handig is het gebruik van een uitvouwbare inhoudsopgave, die wordt weergegeven in een apart venster van een PDF browser.


Acrobat Reader van Adobe is een gratis programma voor de weergave van PDF documenten. De Acrobat Reader is voor elk platform beschikbaar, maar niet alle PDF-extensies (zoals weergave van geluid) zijn beschikbaar in elke Acrobat Reader.

Als je Acrobat Reader hebt geïnstalleerd kun je de volgende documenten bekijken:

Grafische Communicatie (20 kb)
Dia-presentatie
PDF Clock (2 kb)
Dynamisch PDF. Dit PDF-document wordt aangemaakt op het moment dat je de link selecteert.
Adobe Acrobat promo (346 kb)
Demonstratie van enkele mogelijkheden van PDF.
A Glossary of Entomology (194 kb)
Foto's van insecten, met geluid.
Algeboard (162 kb)
Een quizprogramma.
Blue Murder (716 kb)
Magazine met misdaadverhalen.
The Giants of Calculus (122 kb)
Test je kennis over mathematici.
Mazeworld 2 (150 kb)
Zoek je weg uit een 3D doolhof.
Mazeworld 4 (374 kb)
Een groter doolhof.