DOKKUM IN DE NIEUWE TIJD

Het vroegst bekende stadszegel van Dokkum werd in 1491 gemaakt. Erop afgebeeld staat de parochiekerk die aan Sint Martinus is gewijd. Enkele decennia later was Dokkum niet alleen onafhankelijk van de plattelandsomgeving maar zelfs tot het centrum van die omgeving uitgegroeid. In die tijd bestond de Dokkumer bevolking uit zo'n 1400 mensen.

Dokkum werd steeds belangrijker voor de omgeving. Karel de Stoute had er in het midden van de vijftiende eeuw al voor gezorgd dat de rechthuizen van West- en Oostdongeradeel en van Dantumadeel In Dokkum gevestigd werden. In 1580 kwam hier, vanwege de onrust in die roerige tijden, zelfs het rechthuis van Kollumerland nog bij.

In die tijden kregen steden privileges van hun vorsten. Zo kreeg Dokkum van Karel V, nadat deze in 1515 zijn eerste rechten in Friesland verkregen had, het privilege van een weekmarkt op donderdagen. Hiermee versterkte Karel zijn machtspositie in Friesland. Toen bestonden er echter al een aantal jaarmarkten, op 12 mei, 26 augustus en 12 november.

Tussen 1515 en 1531 is er door Bourgondische en Gelderse troepen herhaaldelijk strijd om Dokkum gevoerd. In 1531 viel Dokkum definitief in handen van Karel V en deze vaardigde een order uit voor het slechten van de versterkingen rond Dokkum. Dokkum was toen een open stad.

Door het nieuwe Spaans/Bourgondische gezag werd de leidende positie van Dokkum bevestigd. Een voorbeeld hiervan is dat in 1577 werd geregeld dat de rechtdagen van de omliggende Grietenijen (verenigingen van Friese dorpen) in Dokkum moesten plaatsvinden. In die tijd waren er zo'n 500 woningen in de stad waarin zo'n 2500 inwoners huisvesting zouden kunnen vinden. Dokkum was toen een flinke stad voor die tijd. In 1593 bouwde de stad dan ook een boter- en looihal en deed het stadsbestuur ook zelf zijn best om behoorlijk gehuisvest te worden. De boterhal is in de achtiende eeuw, de tijd dat ook het Dokkumer stadhuis uitgebreid werd, vervangen door de waag die er nog steeds staat.

Na het uitbreken van de Opstand is Dokkum korte tijd door de Geuzen veroverd geweest, waarna de Spaanse versterkingen op een verschrikkelijke manier hebben huisgehouden: de Waalse Furie. In 1580 kwam de stad voorgoed in handen van de opstandelingen.


BACK