Gertjan's Looblog September 2013 navigation back navigation home navigation forward

De foto's van deze maand zijn hier te vinden: Flickr collection

29 september: rondje voormalige suikerfabriek en rondje vanaf Ballastplaat

oude suikerfabriek

Nog steeds stralend weer, met harde koude oostenwind. Ik doe mee aan een excursie over het terrein van de vroegere suikerfabriek. Dit jaar is de fototentoonstelling Noorderlicht op het terrein van de suikerfabriek, en de excursie is een van de activiteiten die er bij horen. Van de suikerfabriek staat nog een schoorsteen, en twee gebouwen. Dat ziet er in het felle zonlicht fotogeniek uit.

Vooral de voormalige vloeivelden blijken inmiddels in waardevol natuurgebied te zijn veranderd. Onze gids vertelt enthousiast, maar er is ook vanwege de harde wind niet zo heel veel te zien. Dit jaar hebben er tientallen geoorde futen gebroed, en uiteindelijk zie we inderdaad een paar geoorde futen. De gids weet ook te vertellen dat er moeraswolfsklauw groeit maar daar komen we nu niet langs. Zelf vind ik het terrein waar de gebouwen hebben gestaan nog het interessantst. Opvallend zijn de enorme lange wortelstokken van riet die over de betonnen vloeren van voormalige gebouwen lopen en tientallen meters lang zijn. De steenwoestenij doet denken aan het landschap van de Crau (zie 22 april 2012).

's Middags lopen we samen een rondje vanaf Suyderoogh, door en langs het Ballastplaatbos. We rijden terug via Hornhuizen, waar je de fel geelgekleurde toren van het kerkje kunt beklimmen. Mooi! Het bovenste deel van de toren is open, en bij windvlagen vinden we het allebei eng.

route suikerfabriek; route Ballastplaat; natuur

kleverig kruiskruid (Senecio viscosus) vlasbekje (Linaria vulgaris)

28 september: van Nijmegen naar Hemmen en Zetten

Het Potlood, Oosterhout

Met de eerste trein naar Nijmegen want Petri blijkt vandaag de auto nodig te hebben. Ik ben om 8:45 in Nijmegen. Het lijkt wel winter. Onbewolkt, maar koud. Wind uit het oosten. Ik ga over de spoorbrug de Waal over, en kom ik een enorme bouwput terecht. Ik kan nog wel een stukje door de uiterwaarden maar alleen door dezelfde weg terug te kiezen. Op de waalstrandjes hier is veel te zien.

Dan over de dijk in de richting van Oosterhout. Onder de nieuwe brug "De Oversteek" door. De brug is zo ongeveer klaar, maar de weg nog niet. Dan zie je in de verte al het "Potlood": de kerktoren van Oosterhout. In Oosterhout heeft ons gezin een aantal jaren gewoond, maar ik ben pas geboren toen we al naar Culemborg verhuisd waren. De drie zussen zijn wel in Oosterhout geboren. De eerste plek was een bovenwoning in boerderij, Stationsstraat 13. Daar is Lieke geboren. Die boerderij is al rond 1960 afgebroken. Het huis dat er voor in de plaats is gekomen is zelf ook al weer verdwenen. Er staat nu een nieuw huis sinds een viertal jaren. Ik bel even aan en maak een praatje met de huidige vrouw des huizes. Ze wist niet dat er voor het oude huis nog een ouder huis had gestaan.

Dorpsstraat 48 Oosterhout

Het geboortehuis van Anke en Carla is een verrassing: het mooiste huis van het dorp. Heel groot, en met een enorme lap grond erbij waarop grote schuren staan. Het huis en de voortuin zien er sjiek uit. Ik leg de heer des huizes uit waarom ik foto's maak. Het huis is van 1911, en de hoofdonderwijzer heeft het laten neerzetten (ik vermoed dat het eerder het schoolbestuur zal zijn geweest). In die tijd had je als onderwijzer in het dorp natuurlijk nog recht op een prachtig huis tussen de notaris en de pastoor in. De huidige bewoner heeft het huis mooi opgeknapt. Voor hem zat er een soortement sloopbedrijf in dat vooral gespecialiseerd was in hergebruik van hout. Dat zal wel de reden van de grote schuren zijn.

De route gaat verder in westelijke richting langs de Waal. De koude wind in de rug dus. Langzaam dringt het tot me door dat ik niet, zoals in het oorspronkelijke plan, langs de andere oever van de Waal naar Nijmegen terug hoef te lopen - ik ben immers niet met de auto maar met het openbaar vervoer. Ik steek bij Slijk-Ewijk de Waal over met het voetveer naar Beuningen. Daar blijf ik in de uiterwaarden struinen tot aan de grote brug van de A50.

Waal

De Ewijkse plaat, zoals de uiterwaarden hier heten, is een bekende plek voor natuurliefhebbers. Dat blijkt nu ook want ik kom een excursie van IVN tegen. Enkele tientallen natuurliefhebbers krijgen uitleg over de vegetatie in dit gebied. Verderop kom ik een plantenliefhebber tegen die de excursie gemist had, maar nu zelf met een plantenboekje probeert enkele soorten te determineren. We wisselen ervaringen uit, en ik kan hem uitleggen wat smal vlieszaad is, en benoem een ganzenvoet foutief als zeegroene ganzenvoet (ik bedoelde welriekende!). Mijn oogst is even verderop rechte alsem: nieuwe soort.

kasteeltuin Hemmen

Over de brug waar nog steeds aan gewerkt wordt (de nieuwe brug die parallel aan de bestaande autobrug is gelegd is klaar en in gebruik - nu wordt eerst de oude brug gerenoveerd voordat het autoverkeer de beide bruggen in volle breedte gaat gebruiken). Dan een taai stuk. Ik wil naar Hemmen en om daar te komen loop ik langs de doorgaande weg naar Zetten.

In Hemmen, een heel klein dorpje, stond vroeger een flink kasteel. Nu is daar niet veel meer van over dan wat resten. De kasteeltuin is mooi. De concrete aanleiding om mijn route in deze richting te verleggen is het voorkomen van de Grote bosaardbei, Fragaria moschata, op deze plek. Vermoedelijk is dit de laatste plek in Nederland waar deze soort nog voorkomt. Eerder ook op enkele plekken in Zuid-Limburg, en bij enkele andere buitenplaatsen in de Betuwe (kasteel Soelen en kasteel Wyenburg). Hier een artikel met meer informatie over de grote bosaardbei in Hemmen.

route; natuur

24 september: rondje vanaf Peizermaden

route; natuur

22 september: naar Electra, en twee rondjes Lauwersmeergebied

's Ochtends is het heel grijs, maar niet koud. Ik loop naar Electra, het laatste stukje over het splinternieuwe fietspad vanaf Aalsum. Petri pikt me op en we lopen nog twee korte rondjes in het Lauwersmeergebied. De zon schijnt nu flink. Vanavond gaan we naar Leeghwater, "drive-in-theater op de Afsluitdijk". route Electra; route Zoutkamperplaat; route Kollumerwaard; natuur

21 september: rondje vanaf Vianen

Culemborg

Tegen half acht in Vianen en vandaar loop ik een prachtig rondje zuidelijk langs de Lek naar Culemborg en weer terug via de andere oever. De regen van de afgelopen week is inmiddels verdwenen en het is aardig weer.

Vanaf Vianen gelijk de dijk op. Even verderop de A27 onderdoor. Over deze brug ben ik eens met de fiets naar de overkant gegaan toen de brug net klaar was, maar de snelweg nog niet. Dat was samen met Bernhard die in Everdingen woonde. Ik weet niet meer precies in welk huis, maar langs de dijk en daar kom ik dus wel langs. Daartegenover, in de uiterwaarden, hebben we destijds een enorm eindexamenfeest gehouden. Die uiterwaarden zijn nu allemaal natuurgebied. Veel vogels (ganzen, kieviten en ook vier lepelaars).

Bij Fort Everdingen kun je de uiterwaarden in en vandaar kun je een flink stuk door de uiterwaarden struinen. Ik zie vier soorten munt binnen slechts een tiental meters. Het is hier echt mooi geworden. Veel zilverreigers en aalscholvers in de nevengeulen.

In Culemborg neem ik gelijk de pont naar de overkant, en bekijk Culemborg zelf dus verder niet. Dat komt een volgende keer wel weer eens. Het enige wat ik zie is de Veerweg. Op de zijgevel van het eerste huis is de bekende reclameschildering van "Graaf Egbert sigaren" mooi opgeschilderd. Graaf Egbert was één van de vele sigarenmerken die in het begin van de vorige eeuw in Culemborg geproduceerd werden. Op de historische site van Culemborg vind je meer informatie over dit Rijksmonument.

Vanaf de overkant van de pont kun je tegenwoordig gelijk de uiterwaarden in (Steenwaard). Er groeit hier heemst, opvallend. Je kunt hier struinen totdat je weer ter hoogte van Fort Everdingen (aan de overkant) bent gekomen. Dan gaat het verder via de dijk. Ook aan deze kant van de Lek veel restanten van de waterlinie. Ik kom eerst langs "Werk aan de Groeneweg", dan "Fort Honswijk" en vandaar volg ik het inundatiekanaal waarlangs ook nog veel details van de waterlinie te zien zijn. Dit is hemelsbreed veel minder dan 10 kilometer van het ouderlijk huis, maar toch ben ik hier nog nooit geweest. Wellicht dat je hier vroeger helemaal niet kon komen?

Verder langs Tull en 't Waal en dan weer de A27 onderdoor. Om bij het fietspontje Vreeswijk-Vianen (dat bestond vroeger toch ook niet?) te komen, moeten er een paar kanalen worden overgestoken en dat leidt steeds tot een flinke omweg. Het Lekkanaal, en twee "armen" van het Merwedekanaal (oude en nieuwe traject?). route; natuur

Spoorbrug Culemborg oeverloper

beekpunge de spreeuwen moeten uit de boomgaard gehouden worden

20 september: van Duivendrecht naar Amsterdam centrum via Meertens Instituut

Ik moet op het Meertensinstituut zijn (jawel, dat is "Het Bureau" van Voskuil). Dat is een tweetal kilometers lopen vanaf station Duivendrecht. Als ik rond 4 uur met mijn bezigheden klaar ben loop ik nog een stuk door Amsterdam.

route; natuur

17 september: rondje Nijlandsterpolder - Aduard 800

route; natuur

16 september: rondje over de Hoornse Dijk

Tussen de buien door is het droog. Ik loop een kort rondje, inderdaad tussen de buien door. Veel Oranje springzaad langs het Hoornse Diep, net als vorig jaar. Vanmiddag naar de bul-uitreiking van Rik en Anna geweest. Gisteren al uit eten geweest met zessen, ook vanwege de p van Ida.

route; natuur

15 september: naar Hoogkerk, en rondje Hijkerveld

Hijkerveld Diependal

Na het ontbijt vertrek ik vast in zuidelijke richting. Petri pikt me in Hoogkerk op en we lopen samen een rondje bij het Hijkerveld. Zo nu en dan komt de zon er door en dan is het prachtig. Bij km 4 en 5 kunnen we zo nu en dan een blik werpen op het vogelreservaat van Diependal. We zien wilde zwanen en lepelaars. Een stukje verderop verlaten we het natuurgebied en staan zo'n beetje in de achtertuin van een enorme grote mooi verbouwde kapschuur. Het blijkt dat kennissen uit Aduard hier al een paar jaar hun bed-and-breakfast hebben ("Diependal"). Heel mooi rustig gelegen aan de rand van het enorme heideveld, en vlak bij het vogelreservaat. We lopen daarna nog even verder naar de bekende vogelkijkhut, die met een lange ondergrondse tunnel - niet ver van Speelstad Oranje.

route Hoogkerk; route Hijkerveld Diependal; natuur

torenvalk op Hijkerveld Diependal

14 september: rondje vanaf Ossenzijl

Weerribben

Niet vroeg op, vanwege de bruiloft van Harm en Noortje. Pas om half tien in Ossenzijl voor een heel nat rondje door de Weerribben. De eerste uren miezert het. Dan wordt het een uurtje droog. Dan weer regen. Ik ben op zoek naar paddenrus, en die groeit hier volop op meerdere plekken.

route; natuur

12 september: rondje vanaf Noordlaren

route; natuur

11 september: rondje vanaf Haren

route; natuur

9 september: rondje door de Onlanden

Oerwold monument

Parkeren bij het nieuwe Oerwold monument. Dit monument moet de oude woudreuzen symboliseren die hier tot zo'n tienduizend jaar geleden hebben gestaan. In de bodem zijn de oudste boomresten van Nederland gevonden: hout van negenduizend jaar oud. Het oerbos verdween toen het gebied in laagveen veranderde, opgesloten door de Drentse hoogvenen en zandgronden in het zuiden, en de steeds hoger opslibbende waddenkust toen de zeespiegel steeg. Het oerbos verdronk.

Mooie luchten, en veel muggen. Maar het is hier 's avonds even prachtig. Heel veel watersnippen.

route; natuur

8 september: rondjes bij Hoenderloo en bij Assel

Het regent verschrikkelijk 's ochtends, en de weersverwachting meldt dat de regen aan het eind van de middag uit Groningen wegtrekt. Een blik op de buienradar leert dat de kansen in het zuiden veel beter zijn. Ik rijd naar Hoenderloo. De eerste kilometers op de snelweg is het niet verantwoord om harder dan 80 te rijden, zoveel water ligt er op de weg. Langzaam wordt het beter. Bij Apeldoorn kunnen de ruitenwissers af. Bij Hoenderloo is het droog als ik op jacht ga naar Brede raai - die groeit hier langs de rand van enkele akkertjes in het Dal van Deelen. Als ik in de buurt van de akkertjes loop, zie ik dat het meeste koren inmiddels gemaaid is. Is er nog wel wat te zien? Uiteindelijk vind ik precies één exemplaar. Nadat ik die op de foto heb gezet rijd ik een stukje verder naar Assel. Hier loop ik een rondje door bos en hei. De zon schijnt inmiddels. Ik probeer zoveel mogelijk via hei te lopen, want daar is het nu heerlijk. In het bos is alles nog erg nat.

route Hoenderloo; route Assel; natuur

7 september: van West Terschelling naar Oosterend

Terschelling: natte duinvallei

De warmte is met onweersbuien verdreven. Voor het oosten wordt nog meer regen verwacht. Ik zoek dus een wat westelijker bestemming. Het wordt Terschelling. Snelboot van half negen. De dag begint goed: op het havenhoofd van Harlingen maak ik foto's van kustmelde: een plant die erg op spiesmelde lijkt, en alleen in het najaar op basis van de vruchtjes daarvan is te onderscheiden. Als we in West aanmeren schijnt de zon even. Het blijft uiteindelijk de hele dag droog maar de zon laat zich niet veel meer zien. Als ik in de buurt van Oosterend kom is daar alles kletsnat, ik heb de bui net gemist. Terug met de bus naar de haven en met de boot van 16:15 naar Harlingen.

Onderweg heb ik eerst het "groene strand" bezocht. Een mooie strook nog net ten westen van West (km 2). Ook hier veel cranberry. Een bordje geeft aan dat het plukken van de bessen voorlopig is voorbehouden aan de "Cranberry Terschelling BV". Niet iedereen houdt zich hier aan. De paden die mijn gps aangeeft blijken in de praktijk soms erg dichtgegroeid. Hier en daar loop ik door manshoog struikgewas (km 3), of moet ik terug (km 5).

vals muizenoor

Bij het Griltjeplak vind ik nu wel de Berendruif die hier groeit. Verderop gaat de route door het dennenbos. Onder de bomen staan hier heel veel uitgebloeide dennenorchissen. Ik volg het fietspad, "Longway", naar West aan Zee en dan verder naar Midsland aan Zee. Er staat heel weinig water in de vennetjes. Opvallend: bij de Badhuiskuil staat een monumentje voor Victor Westhoff. Precies hetzelfde monumentje staat bij Springendal (zie 12 juni 2011). Het blijkt dat er op nog vijf plekken zo'n beeldje staat, volgens Wikipedia.

In de duinen van Koegelwieck groeit een eveneens zeer zeldzaam familielid van de berendruif: rijsbes. Een stukje verder bloeien honderden klokjesgentianen. Als ik bij Oosterend ben is er nog genoeg tijd om even in de richting van "Heartbreak Hotel" te lopen. Halverwege groeit bezemdophei: de derde zeer zeldzame soort uit de Ericaceae (Heifamilie) die ik hier vandaag voor het eerst zie. In de berm groeit Vals muizenoor: een echte Terschellinger specialiteit.

route; natuur

5 september: rondje vanaf Noordpolderzijl

zonsondergang bij Noordpolderzijl

Plostseling is het weer zomer. Dertig graden... Het is prachtig op de kwelders bij Noordpolderzijl. Dat wordt een beetje verpest door rookwolken die vanachter de dijk naar het noorden waaien, blijkbaar wordt daar een flinke stapel tuinafval of zoiets verbrand?

route; natuur

3 september: rondje vanaf Eelderwolde

route; natuur

2 september: rondje vanaf De Hoogte

route; natuur

1 september: twee rondjes vanaf Boven Leeuwen

elf lepelaars

Ook op zondagochtend loop ik een rondje door de uiterwaarden. Deze keer vanaf Boven Leeuwen naar het westen. Hier ligt een noodbrug over een nevengeul van de Waal voor de fruitwandeling van gisteren. Dit maakt het mogelijk een rondje te lopen. Vanochtend ligt de noodbrug er nog steeds dus ik kan dit ook. Ook dit gebied is prachtig. Een groep van minstens elf lepelaars gaat op de wieken als ik in de buurt kom.

's Middags loopt een deel van de familie de marathon in estafettevorm. Met Petri, Kris en Ida moedigen we Carla (bij Blauwesluis) en Jelle (bij Nieuwe Schans) aan. De route loopt grotendeels over de dijk, eerst langs de Maas en dan langs de Waal. Vanaf Boven Leeuwen lopen we Rik tegemoet die van Wamel naar Boven Leeuwen loopt. We lopen dan gelijk door naar de finish in Beneden Leeuwen waar het team na slechts vier uur en één minuut de finish passeert.

route 's ochtends; route 's middags; natuur

uiterwaarden bij Boven Leeuwen nevengeul met deel van de noodbrug

marathon Dijkenloop marathon Dijkenloop marathon Dijkenloop marathon Dijkenloop

terug naar Looblog Augustus 2013


Reacties: G.J.M.van.Noord@rug.nl            Andere afleveringen van de looblog

Copyright: de teksten van de looblog zijn "public domain".