Historie

Van Liedertafel Gruno tot Koninklijk Mannenkoor Gruno Groningen.

De oprichting van de Liedertafel Gruno is minder goed met feiten gestaafd dan we wel zouden willen. In 1863 is aan de dirigent, toen en nog wel een eeuw later meestal aangeduid als directeur, een met zilver beslagen dirigeerstok aangeboden, en wel op 3 mei; daarbij wordt in de notulen opgemerkt dat deze geste samenhing met het tienjarig bestaan. Sindsdien wordt 3 mei 1853 als de dag van oprichting aangehouden. 

Het wezen van de Liedertafels is 'overgewaaid' uit Duitsland en Oostenrijk. Hier zijn al een halve eeuw vroeger tal van mannengezelschappen ontstaan, die zingen als een gezellige uiting van gelijkgestemde -vaak patriottische- zielen zagen. Het optreden voor publiek was daarbij aanvankelijk niet de hoofdmoot van het bestaan. De eerste officiële Liedertafel werd opgericht in Berlijn in 1809 door de componist en vriend van Goethe Carl Friedrich Zelter. 

De keuze van liederen was in de Duitssprekende landen niet moeilijk; in overeenstemming met de tijdgeest stonden vooral romantische liederen van contemporaine componisten op het repertoire, die de natuur en gemoedsstemmingen bezongen.

De oprichting van de Liedertafel Gruno stond ongetwijfeld in dezelfde traditie. Vooruitlopend op verder onderzoek is al wel bekend dat de leden van het eerste uur tot de maatschappelijke bovenlaag van de bevolking van de stad Groningen behoorden. De keuze van de naam voor hun vereniging is ook niet erg verrassend: Gruno is de mytische naam van de stichter van Groningen. Gezelligheid van mannen onderling stond aanvankelijk in Groningen ongetwijfeld ook voorop. Hierop wijst waarschijnlijk het gebrek aan een verslag van het verhandelde in de vergaderingen, dat wil zeggen notulen. Wanneer dan in juni 1856 de eerste notulen worden opgetekend, komt de zaak in een iets 'serieuzer' vaarwater. Er wordt namelijk een voorstel besproken om een openbaar concert te geven. Het bestuur is niet enthousiast, maar, om in muziektermen te blijven, de toon is gezet. 

Wat de heren in de tweede helft van de 19de eeuw ten gehore brachten is niet bekend, het lijkt echter niet te gewaagd te veronderstellen dat in hoofdzaak Nederlandse en misschien ook Duitse liederen van componisten uit die tijd zijn gezongen. De dirigenten zijn in het Groningen van die tijd bekende persoonlijkheden. Onder de directie van J.H. Bekker beleeft de Liedertafel de eerste en grootste crisis in zijn bestaan; in 1875 geeft het bestuur er zelfs de brui aan. Een jaar later wordt een nieuw bestuur gevormd en herneemt de Liedertafel zijn bestaan.

Op het eerste oog wijkt de geschiedenis van 'Gruno' de laatste twintig jaar niet fundamenteel van de eerste twintig jaar af. Weliswaar gaat de vereniging sinds 1982 door het leven als het Koninklijk Mannenkoor Gruno Groningen, maar dirigenten komen en gaan, het repertoire wordt van tijd tot tijd opgeschud, het ledental neemt toe en dan weer af. Niettemin is er de laatste jaren een gestage groei in ledental, gepaard aan een evenwichtige stemverdeling, te zien en te horen, waardoor het muzikale vermogen aanzienlijk is vergroot. Mede door enige meerdaagse reizen zijn tussen de leden hechte banden gesmeed. Het ongeveer 80-koppige koor staat sinds 2000 onder leiding van de zanger en dirigent André Cats. 

Zie verder: de krant bij het 125-jarig Jubileum (1978)

De begroting voor het jaar 1889